Çalışma sürecin ve yaptıklarına ilişkin bizleri biraz aydınlatabilir misin?
Çizgi roman yapıyorum, çizimler ve foto-manipülasyonlar. Yaptığım işin niteliği, harcadığım zamana ve moduma göre değişiyor. Çoğu zaman çizimleri ve tüm yüzeyi renklendiriyorum. Bazen de yüzeye farklı bir sayfadan kopardığım kağıt parçalarını yapıştırarak katmanlar yaratıyorum veya daha çok fotografik çalışmalarımda olduğu gibi farklı bir çizimden kestiğim parçalarla montajlıyorum. Bu çok katmanlı dokular şans eseri keşfettiğim bir teknik ama oldukça hoşuma gidiyor : Kaba ve çirkin. Sonra geriye tarama ve belki biraz da temizleme işlemi kalıyor.
Şu an neler üzerinde çalışıyorsun?
Özel bir şey yok. Sadece çizmeyi ve birşeyler yapmayı seviyorum. En son Witchcraft Hardware için bir t-shirt ve skateboard tasarladım, gayet memnunum.
Bu karakterler nerden ilham alıyor?
Heavy Metal albüm kapakları ve GG Allin’ın dövmelerinden.
Daniel Cantrell ‘Black Goo’ (2012)
Bizlere biraz fanzin kültürü ve senin bu işlere nasıl bulaştığından bahsedebilir misin?
Fanzin yapmaya Hiromi Nakajima ile Good vs Evil temasına yönelik ortak çizimler yaparak başladım. Başlık hoşuma gitti ve diğer sanatçıların da bu konsepte katılmalarını ve fanzin olarak yayımlamayı teklif ettim. Bu noktadan sonra diğer sanatçıları ve yayımcıları tanımaya başladım. Fanzinleri ne kadar kaba ve çiğ olurlarsa o kadar çok seviyorum.
Çalışmalarını hangi seviyede görmeyi umuyorsun?
Sanırım Le Dernier Cri çizimlerimden oluşan özel bir kitap yayımlayacak ayrıca 3D kitapları için de bir kapak çizimi yaptım. Onların yaptığı her şeyi seviyorum, teklifleri benim için gurur verici. Ayrıca son zamanlarda Star Wars kartları yaptım ki gayet güzeller.
Çocukken hangi çizgi romanları okurdun?
Asterix, Viz magazine, 2000AD, Beano and Dandy.
Çalışmalarına yönelik ne tip reaksiyonlar alıyorsun?
Sanırım ufak da olsa bazı insanların hoşuna gidiyor. Çoğunluk, büyük olasılıkla boktan olduğunu düşünüyorlar.
Can you explain to us a little about your work process and what you do?
I make comics, drawings and photo mess-ups. What I make depends on how much time I have, or my mood. I usually paint all the lines, and colour with ink. Sometimes I add new layers of paper on top of another with white paper tape, or rip a section of another drawing and stick it on, then rip it off again – you can see that more with my photo stuff. This multi-layering was something I discovered by chance, but I really like the aesthetic of it: rough and ugly. I then scan and maybe add a bit of photoshop to clean it up.
What are you working on at the moment?
Nothing special. I just love to draw and make stuff. I recently designed a shirt and skateboard for Witchcraft Hardware that I’m pretty happy about.
What inspires the characters in your work?
Heavy metal album covers, tattoos of GG Allin.
Can you tell us about zine culture and how you got involved?
I started making zines when I made some collab drawings with Hiromi Nakajima on the theme Good vs Evil. I liked the name, so I asked other artists to get involved and printed it as a zine. From there, I got to know other artists, publishers, etc. I like zines as they are rough and raw, how good art should be.
Daniel Cantrell
What’s been the high point of your career so far?
Maybe Le Dernier Cri putting out a silkscreen book of my work, or being on the cover of their 3D book. I love everything they put out, so was a great honor to be asked. Also, I did some Star Wars sketch cards which was pretty cool.
What comics did you read growing up and how did they influence you in your work now?
Asterix, Viz magazine, 200AD, Beano and Dandy.
What sort of reaction do you normally get from your work?
I think some people like it, a small niche. Others probably just think it’s shit.
“J’ai aimé (et aime toujours) cette fin des 70’s parce que je découvrais la pop le rock en même temps que la révolution des punks, et j’ai plongé dans cette frénésie qui m’a accompagné longtemps. J’ai eu beaucoup d’émotions avec ces musiques, ces groupes, la presse rock, et j’ai découvert ces drôles de petits livres, ces revues bizarres d’images. Et surtout : moi aussi, je pouvais faire des dessins dans ce qui ressemblait à des livres.”
Comment nous expliquerais-tu le début de ton aventure de l’art? Comment cela a-t-il commencé?
Bonjour, Erman, j’ai commencé à dessiner quand j’étais petit, faisant des bandes dessinées de Tarzan, des dessins d’humour, sur du papier jaune que mon père rapportait de son bureau. Je n’ai jamais arrêté. Je lisais des bandes dessinées, des livres de contes, et des romans, plus tard : ça m’a nourri pour dessiner.
Tu as étudié à l’Académie ou bien tu as tout appris toi-même?
Aucune académie pour ça : j’ai eu des dessinateurs-fétiches (Serge Clerc, à travers Métal Hurlant, Bazooka Productions, Mark Beyer plus tard, Daniel Clowes bien plus tard, Kerozen, Colas Meulien, Raymond Pettibon, Loustal, Pyon, les gens de Krapaud Baveux, Pigassou, Y5P5, Caro, Swarte, Ever Meulen, Koechlin, Charlie Schlingo, il y en a trop, Munoz & SAmpayo, Placid & Muzo, Captain Cavern, Windsor Mac Kay pour les plus mainstream, hohoho…). Je n’ai jamais « appris » à dessiner, je n’apprends pas comme ça. Dans ma vie (ma tête), les dessinateurs en question sont des rockers, des postiers, des bibliothécaires, sans style vestimentaire, souvent : leur intérêt est dans leurs dessins, mais ils pourraient être musiciens (dans le genre de ceux qui pullulaient dans les 70’s/ 80’s, à travers le rock et ses dérivés, hybrides, ses mutations) et leur vie est banale ET fantasque. J’ai intégré une fac d’arts en 83-84, où j’ai absorbé beaucoup de choses nouvelles et excitantes pour moi, mais peu travaillé : on s’amusait beaucoup, les retombées du punk n’en finissaient pas, le rock était partout, de pleins de couleurs bizarres. On écoutait plein de rock 60’s, 70’s, Punk, tout, du Blues, Throbbing Gristle, Donovan… Scott Walker… Radio Birdman…
Une illustration de Daniel Azélie
“Mais aujourd’hui, il est difficile de travailler pour la presse (bien que j’aie travaillé pour le quotidien Le Monde pendant 6 ans, par exemple, illustrant des articles sur des musiques, des questions de société, cinéma, littérature… entre 1995 et 2001 : ça, c’était intéressant !! Je recevais un fax avec l’article du journaliste, j’écoutais les musiques en question, et dessinais, sans brouillon comme toujours, et je gagnais, à l’époque, la valeur de mon loyer mensuel avec 2 dessins par mois !), me semble-t-il.”
Comment tu travailles en général? Comment est ton style ? Est-ce que tu distingues tes oeuvres comme « des dessins de style libre » et « des illustrations professionnelles »?
Je dessine « à volonté », mais aussi par entrainement à dessiner. Je ne fais les choses que je fais que par instinct. Je travaille comme ça. Je dessine ce que j’ai en tête, ce que j’ai envie de dessiner : des situations ou des objets, des collisions de choses, d’idées, de mots, des associations, des prétextes à dessiner. Des pseudo-histoires. Ce qui m’importe, c’est dessiner > j’invente des prétextes.
Mon style ? Je ne sais pas du tout répondre, là. Mes dessins sont libres, et j’ai aussi dessiné pour des magazines, des journaux, des agences de communication, des éditions. Mais aujourd’hui, il est difficile de travailler pour la presse (bien que j’aie travaillé pour le quotidien Le Monde pendant 6 ans, par exemple, illustrant des articles sur des musiques, des questions de société, cinéma, littérature… entre 1995 et 2001 : ça, c’était intéressant !! Je recevais un fax avec l’article du journaliste, j’écoutais les musiques en question, et dessinais, sans brouillon comme toujours, et je gagnais, à l’époque, la valeur de mon loyer mensuel avec 2 dessins par mois !), me semble-t-il.
Une illustration de Daniel Azélie
“Internet permet la circulation instantanée des créations, partout, tout le temps, mais/et beaucoup d’apathie se crée via les réseaux sociaux (par une surabondance de livres, musiques, arts, textes, informations, produits à vendre, états d’âmes : tout est mis au même niveau, le désir s’émousse). L’absence de désir, c’est ça, le problème : on regarde et commente plutôt que faire des choses. Personnellement, je préfère m’amuser, monter sur les toits, faire le mur la nuit, courir dans les rues.”
Ainsi tu es dedans la musique, peux-tu nous parler de tes travaux dans des autres matières comme la musique et le théâtre?
Oui : j’ai depuis longtemps aimé avoir des instruments, j’en joue comme je dessine : pour jouer ! J’adore les instruments, vraiment. Mon rêve est de former une fanfare d’amateurs, des débutants enthousiastes qui composent et jouent des choses inventées comme des dessins, pour le plaisir de jouer. Des musiques joyeuses, intriguantes, mystérieuses, épiques ou minuscules. Le théâtre, je n’ai jamais été formé pour ça non plus : avec ma sœur d’adoption, nous avons une compagnie de théâtre « documentaire », où j’a appris à travailler « sur le tas » : faire des images sur scène avec des systèmes bricolés ou numériques, des caméras, imaginer les scénographie, les réaliser, travailler avec des comédiens, circassiens, acrobates, danseurs, conteurs. On met en scène des spectacles après des « enquêtes de terrain », interviews, prises de vues, sur des questions humaines, sociales. Voilà, pour faire court. J’adore cette activité et l’élaboration de langages scéniques, visuels, sonores. Les sons m’accompagnent depuis longtemps, les machines, l’électricité, la puissance sonore.
“…mais je ne suis pas au courant de tout, bien sûr, et tant mieux : j’aime pouvoir ignorer les choses nouvelles, je rattraperai peut-être plus tard.”
Tu m’as introduit des publications très interessantes comme ORTIE et tu parles de la culture souterraine an France et tu penses qu’elle plus vivante et active pendant les années quatre-vingt dix ? Quelle est la raison selon toi?
Non, je ne pense pas en terme de « plus active », ou moins active : j’apprends lentement parfois, des choses existent sans moi. Question de circonstances : j’ai souvent traversé (par chance, par « hasard ») des situations curieuses, excitantes pour l’imagination, depuis l’adolescence. Dans les 90’s, j’ai « creusé » des choses qui m’intéressaient déjà, et découvert d’autres, plus récentes, avec du retard sur l’actualité aussi. Alors qu’à l’âge du lycée, sortaient plein de 45 rpm de PIL, Clash, BAsement 5, etc. Dans les 90’s, des gens plus jeunes me faisaient découvrir des choses plus « radicales » du moment, à travers la techno hardcore, la noise, et d’autres musiques, baroques, improvisées, funk, dub, free, speedcore, japanoise… Aujourd’hui ça continue, mais je ne suis pas au courant de tout, bien sûr, et tant mieux : j’aime pouvoir ignorer les choses nouvelles, je rattraperai peut-être plus tard. J’ai des livres de Beckett que je lirai plus tard, si je veux.
Une lettre mystérieuse de William S. Burroughs à Daniel Azélie
“J’ai toujours aimé ce que raconte Jello Biafra (dans un N° de RE/SEARCH) à propos de la spécificité des Dead Kennedys, musicalement : ils écoutaient beaucoup de choses curieuses, comme des « interprétations » de heavy metal par des brésiliens, des versions chinoises du punk rock, des folklores d’Europe Centrale, et cette nourriture leur a permis d’introduire des clarinettes dans leur punk des formes de chansons étranges, saugrenues.”
Est-ce que c’est comme ça seulement en Europe ou dirais-tu la même chose pour le monde entier?
J’ai toujours aimé ce que raconte Jello Biafra (dans un N° de RE/SEARCH) à propos de la spécificité des Dead Kennedys, musicalement : ils écoutaient beaucoup de choses curieuses, comme des « interprétations » de heavy metal par des brésiliens, des versions chinoises du punk rock, des folklores d’Europe Centrale, et cette nourriture leur a permis d’introduire des clarinettes dans leur punk des formes de chansons étranges, saugrenues. Aujourd’hui, j’ai un ami berlinois voyageur, qui fait connaître (par son label et son site, ainsi que la réalisation de compilations) les diverses musiques NOISE d’Asie du Sud-Est, il y a des punks en Afrique de l’Ouest et du Sud, des touaregs électriques, le Wild Classical Music Ensemble (check them out !), DJ SPOOKY qui traite les enregistrements comme de la mémoire virale… Internet permet la circulation instantanée des créations, partout, tout le temps, mais/et beaucoup d’apathie se crée via les réseaux sociaux (par une surabondance de livres, musiques, arts, textes, informations, produits à vendre, états d’âmes : tout est mis au même niveau, le désir s’émousse). L’absence de désir, c’est ça, le problème : on regarde et commente plutôt que faire des choses. Personnellement, je préfère m’amuser, monter sur les toits, faire le mur la nuit, courir dans les rues. Je dîne rarement chez des amis, parce que si j’ai le choix, je préfère aller me balader dehors. J’affectionne aussi les drogues, j’essaie des choses pour voir comment ça marche, comment on peut s’en servir « au mieux ».
La malédiction continue…
“Burroughs était, par sa stature anti-establishment et criminel, junkie, lié au rock, à la « contreculture » des 60’s/70’s. Il a défendu le 45 rpm « God Save The Queen » des Sex Pistols attaqué en justice, censuré : pour moi ça disait tout (il aimait les garçons très sauvages, et n’aimait pas qu’on empêche ces jeunes de s’exprimer, surtout s’ils gueulaient contre la monarchie en prenant du speed.”
Est-ce qu’on s’est ennuyé des possibilités permises par les ordis et la technologie?
Sûrement, parce qu’internet a permis aux humains de paraître plutôt que faire des choses, et de collectionner plein de choses de leur jeunesse (ou du passé, en tous cas), de s’occuper sans but. Mais c’est comme ça avec chaque media nouveau, peut-être. J’aime bien l’entropie, le chaos total, c’est excitant; mais aussi le sens qu’on donne à des actes.
Lorsqu’il s’agit de littérature et d’édition indépendante, la France est au premier plan ; de nombreux artistes y installent leurs ateliers. Quelle est, selon vous, la raison de cette tradition et de ce potentiel ?
Il y a une, des histoires de l’image « imprimée » en France, et beaucoup d’artistes d’hier et d’aujourd’hui se tournent à un moment vers d’anciennes techniques de reproduction d’image (divers types de gravure, sur tous supports, risographie, litho). Ces formes d’arts par la publication, l’image imprimée, la traduction d’un trait, sont très populaires, signe vivant de l’expression et de la confrontation passé/ présent, aussi : Blanquet réalise de splendides lithographies, tel un ogre). J’aime les images imprimées. Loulou Picasso disait que certaines images de Bazooka ne tenaient que pour le moment de l’impression (et pouvaient se désintégrer après, ne tenant que par du scotch). J’aime ça. Le chaos, l’émiettement (l’atomisation) sont des terrains de jeu.
« Est-ce que vous avez un avenir ? Ouais, il est derrière moi ! »
“J’ai aimé les Sex Pistols parce qu’ils voulaient vraiment détruire la crédibilité du jeu des rockstars et de tous ses parasites bien au chaud, confortables.”
Est-ce que tu peux nous parler de ton amitié avec William S. Burroughs? Qaund et sous quel pretexte vous avez commencé à correspondre ? de quoi vous parliez? Nous serions très contents d’écouter…
Amitié, c’est exagéré : Burroughs aimait de toutes façon connaitre de jeunes hommes (pas trop jeunes), et nous avons échangé des cartes postales à un moment, parce que je réalisais qui il était, ce qu’il portait d’histoireS, d’histoirE, sa vie et le récit de sa vie se confondaient, j’adore ces menteurs/artistes, voleurs, escrocs, intoxiqués, dealers. Il a ouvert mon imaginaire dès que j’ai rencontré « the wild boys » : j’ai ri, beaucoup, en le lisant, dans le métro, partout. On s’en lisait mutuellement des passages, avec un ami rocker. Burroughs était, par sa stature anti-establishment et criminel, junkie, lié au rock, à la « contreculture » des 60’s/70’s. Il a défendu le 45 rpm « God Save The Queen » des Sex Pistols attaqué en justice, censuré : pour moi ça disait tout (il aimait les garçons très sauvages, et n’aimait pas qu’on empêche ces jeunes de s’exprimer, surtout s’ils gueulaient contre la monarchie en prenant du speed. Ballard aussi disait que le PUNK a été le dernier grand vent culturel de révolte puissant et intéressant, créatif, en Angleterre. Le chaos m’a toujours donné la chair de poule. J’ai aimé les Sex Pistols parce qu’ils voulaient vraiment détruire la crédibilité du jeu des rockstars et de tous ses parasites bien au chaud, confortables. Burroughs : un écrivain unique, une vraie vie de fiction, il jouait des rôles, sans prétention, mais quel comique ! À un moment, avec un ami, on s’est dit que ces personnages qu’on admirait étaient juste des gens : j’ai ainsi communiqué avec Monte Cazzazza, Vale (de Re/Search books & graphics), COIL (John Balance), et donc William Burroughs. J’étais un « fan », il était un « écrivain » de la contre-culture, un outlaw avec ses chats. J’ai écrit à propos de ses livres, ses idées (pour l’université), j’ai beaucoup lu ses divers écrits (entretiens, romans, essais, articles, préfaces), vu des films. Quand il est mort, ce fut pour moi un détachement, je n’étais pas plus triste. Comme Fellini, il manque à l’imaginaire du monde. Comme plein d’autres. Mais il continue de vivre à travers ceux qui le portent en eux. William Burroughs était un clown, aussi. Je suis heureux d’avoir connu son œuvre de son vivant, je suis heureux d’avoir connu la Terre depuis les 60’s. Jusqu’aujourd’hui.
Passionnants jours !
Merci beaucoup pour l’interview, n’hésite pas si tu veux ajouter quelque chose?
Merci pour ces questions, qui me permettent de tracer des lignes entre les choses qui me touchent. J’aime cette vie depuis le début, cette Terre. On disparaîtra, mais on aura pu faire connaissance, lire des livres, écouter des chansons, toutes ces choses. I love being alive in this world (it’s revolving, stimulating, it’s awful and wonderful). I love people, I hate people. I hate love, I need love. I’m out of it, anyway.
Bye, Erman
Une affiche de rock provenant des archives de Daniel Azélie
N’hésitez pas à vous joindre aux actions de cet extraordinaire anarchiste français !
Bir Fransız kadını ve akrep burcu olan Céline Guichard bizlere gerçeklik, şehvetli oyunlar ve anormal anatomilere olan saplantısından bahsetti. Çizimleri her zaman tükenmez kalem veya mürekkeple kağıt üzerinde hayat buluyor, sonrasında photoshop’a geçerek çeşitli filtrelerle deneyler yapıyor. Bizlere, zihninde imgeler ve formlardan oluşan bir bankası olduğunu ve bunları kendi eserlerine dönüştürürken ilgisini çeken şeylerin de bu bankadan çıkan deformasyonlar olduğunu söyledi. Tıpkı asimetri, dengesizlik, çirkinlik ve grotesk gibi.
Toshio Saeki, Lucien Freud gibi ressamlardan, Thomas Gainsboroug’un “Mr and Mrs Andrews”ı veya Goya’nın “Caprichos” u gibi resimlerden hoşlanıyor ancak bunların kendi dünya görüşü ile alakası olmadığını da ekliyor. Daha çok edebiyat, sinema ve kendi tecrübelerinden esinleniyor. Taşrada geçirdiği çocukluk anıları ile insan ve hayvan biyolojisine olan saplantıları, anormallikler, düş dünyası ve sınırları aşanlardan aldığı ilhamla onlara ithafen çiziyor.
Céline Guichard is an artist creating strange, surrealist, fantastic and grotesque images inspired by her childhood memories, her obsessions for human biology, abnormality, dream and transgression.
She paints and shows her work on a regular basis until 1996. After 1996, she dedicates her time to free drawing. From march 1999, she is strongly involved in the web development by hosting the group websites bonobo.net, leportillon.com, bonobocomix.com. She opens her own publications spaces around 2005, time when the need for magazines was increasing. Since then, she is actively working in the contemporary drawing field through exhibitions, publications and collaborations.
Hayakawa’nın resimlerinde uzak bir galakside yaşanan sıradışı muharebelere tanıklık ederiz. Hayatta kalmak için ölümüne savaşan yaratıklar ve robotlar izleyici açısından pek bir tehlike arz etmiyor olabilir, ama o resimleriyle birlikte, bizlere kimsenin kolay kolay ayak basamayacağı bu diyarlara yolculuk ettiğini açıkça ispatlıyor.
1974’te, Japonya Yamaguchi Bölgesinde dünyaya gelen Motohiro Hayakawa, sanat ve çizgi-roman alanında kendisini saygın bir noktaya getirecek olan birçok grafik etkileşimin içinde büyümüştür. Bilim-kurgu ve çizgi romanlar yaşamının önemli kısmını oluştururken; çizme ve boyama, sanatında büyük rol oynar. 70’ler ve 80’lerin televizyon programları da bu çerçeveye yabancı değildir; en iyi bilinen eserlerinden bazıları, 70’lerin çok sevilen televizyon programı ‘Space Sheriff’den esinlenmiştir. Karmaşanın içinde detaylara ne derece önem verdiğini çizgilerinden görebilirsiniz. Bu eserlerin her birinde bir anlam doğar ve yavaş yavaş emekleyip gözümüzün önünde canlanan fantazileri deneyimleme imkanı sunarlar. Savaşçılar, prensesler, uzay giysileri içindeki yeşil adamlar ve tamamen farklı yaratıklar, düş dünyamıza gerçek gibi yansıyan karakterler.
Sergilediği eserler arasında özellikle ‘Space Sheriff’i kapsayan psikedelik bilim-kurgu serileri belki de Motohiro Hayakawa’nın bütün bu düşsellik içinde bizim yakaladığımız tek gerçekliktir: Bu televizyon programı ve onun Hayakawa üzerindeki etkisini canavarlar, savaşçılar, uzaylılar ve muazzam savaş meydanlarında hayatta kalma mücadelesi veren çeşit çeşit yaratıkların ileriki çalışmalarına yansımasından anlayabiliriz.
Motohiro Hayakawa ‘LaserBeam’ 2013
Funny story: whenever the time to write about something that is essentially visual arises, the lack of words grows bigger and undoubtedly shames the perpetrator of such a task. Time runs out and—still–nothing. This kind of struggle happens mainly due to a number of different factors, starting with the complexity of the work at hand and ending with our own personal opinion, which can easily end up screwing the article and turn it into a mushy, oversentimental statement. My role here is to bring you none of these to the table and still make you enjoy the subject, to mesmerize and charm your interest, and mostly to show you why you should definitely be checking out this Japanese wonder artist, sci-fi aficionado, Motohiro Hayakawa.
Motohiro Hayakawa ‘Laser Beam’ 2013
Asıl büyüleyici olan Motohiro Hayakawa’nın aklından geçeni bunca ayrıntı içinde sergilemekten yorulmamış olması. Her biri ayrı bir amaç taşıyan küçücük detaylarla tıka basa dolu, hayranlık uyandıran senaryolarla karşımıza çıkıyor ve modern dünyayı nasıl da birebir tasvir ediyor, insan şaşıyor. Kartlar dağıtıldı, kavga, dövüş gürültü, iyiliğin ve kötülüğün karakterleri onun hayal edilmiş evrenlerinin olduğu kadar içinde yaşadığımız dünyanın da parçaları değil mi?
Motohiro Hayakawa sanat alanında bir zirve sayılan Tokyo Illustrators Society üyesidir aynı zamanda. Tokyo Illustrators Society, ya da TIS, 1988’de kurulmuştur ve şu anda 200’den fazla üyesi mevcuttur. Sıradışı yetenekleri ortaya çıkarmayı amaçlayan bu topluluk, tanıtma ve takdir etme hizmeti de vermektedir. TIS Tokyo’da düzenlediği birçok sergi, konferans ve çeşitli kültür etkinlikleriyle de tanınır. Ayrıca 1995’ten bu yana topluluğun ünü, Marunouchi Bölgesine dahil Ginza’daki Creation Gallery G8’de düzenlediği sergilerle piramidin en tepelerine kadar yükselmiştir. Buna ek olarak TIS açıkça ‘alanında uzman olmak’ isteyen yeni sanatçı ve illüstratörlere de her zaman açıktır.
早川モトヒロ
Born in the Yamaguchi Prefecture, Japan, in 1974, Motohiro Hayakawa was raised under several graphic influences that would later bring him to the place he is now regarded in art, illustration, and comics. Science fiction and cartoons were a massive part of his life, playing a paramount role in the way he draws and paints. TV shows of the 70s and the 80s were no strangers to his household: one of his most well-known works is a tribute to “Space Sheriff,” a TV show from the 70s, and you cannot really get enough of it: the intricacy, the attention to detail, the clear convolutedness of the traces. A narrative is born in each of his works and you can almost sense the fantasy crawling out and being brought into life right in front of you. Warriors, princesses, green men in space suits, and a whole lot of different creatures are a few of the characters you can count on.
Actually, this tribute I just mentioned, the one encompassing psychedelic sci-fi TV shows, specifically “Space Sheriff,” is perhaps the most renowned fact about Motohiro Hayakawa in all its glory: the TV show and the subsequent influence it had on him were the trigger for a much bigger side of his art, the background that prompted his vast battlefields filled with monsters, warriors, aliens, and a multitude of creatures fighting for survival.
Motohiro Hayakawa ‘Laser Beam’ 2013
2012 yılında Madrid Watdafac galerisinde Aralık’tan Ocak’a kadar süren bir Motohiro Hayakawa sergisi düzenlendi. ‘MAKUU KUUKAN’ hem sanatçı hem de galerici olan Manuel Donada’nın gösterimine karar verdiği sade okur ve izleyiciler olarak bizim de bildiğimiz şekilde Donada da illüstrasyon işine dört yıl önce girmiştir. Düzenlenen bu sergiyle Hayakawa’nın son zamanlarda gördüğü en büyük yeteneklerden biri olduğunu dile getirmiştir. ‘MAKUU KUUKAN’ ayrıca Hayakawa’nın birçok eserini bir araya getiren sınırlı sayıda basılmış kitabın adıdır.
‘MAKUU KUUKAN’dan önce Motohiro Hayakawa’nın eserleri için Tokyo’da özellikle Billiken Gallery’de ‘HEROES AND VILLAINS’ (2012) ve ‘Dai/U/Chu/Jin/Ten’ (2012) sergilerine göz atılabilir. ‘Shigeru Sugiura’s Toto?’ (2012) de Tokyo Morishita Culture Centre’da düzenlenmiş bir sergidir ‘LASERBEAM’ ise Fransız yayımcı Le Dernier Cri tarafından yayımlanmış bir eseridir ki 2009 da 9. Tokyo Illustrators Society Contest gümüş ödülüne layık görülmüştür.
Hayakawa
What truly is hypnotic is the fact that Motohiro Hayakawa does not seem to get tired of showing us what goes through his mind, although leaving it free to interpretation. How can he come up with such enthralling scenarios, jam-packed with small details, each and every one of them holding a purpose? He just does. To what extent is he depicting our global society, one can only imagine, but it would not be hard to believe. The cards are set. The portraits of fighting, debating, and discussing evil and harm are as much a part of the world we live in as they are matters of fantasized universes.
Motohiro Hayakawa is a member of the Tokyo Illustrators Society, which is somewhat a victory as far as the arts are concerned. The Tokyo Illustrators Society–or TIS–was established in 1988 and has now well over 200 members. This society, although not a secret one, intends to bring out the amazing talents behind the subject and serve as a platform for promotion and praise. TIS is well-known for being hands-on in the art scene in Tokyo, hosting a number of exhibitions, conferences, and much more. Better yet, since 1995, the name of the organization went higher up in the food chain by setting up exhibitions at the Creation Gallery G8, in Ginza, in the Marunouchi area, a high-roller specialist in fine arts and graphic design. In addition to this, TIS is ever more open to receive new artists and illustrators who desire to become “professionals in the field,” so to speak. The people behind this amazing initiative are administrative director Mizumaru Anzai, vice presidents Hiroyuki Izutsu, Jun Tsuzuki and Shinbo Minami, and acting director Sugio Yamazaki.
Motohiro Hayakawa ‘Laser Beam’ 2013
In December, falling through January, Motohiro Hayakawa held an exhibition in Madrid at the Watdafac gallery, an up-and-coming exhibit space open since 2012 in the 6th floor of a building located in the heart of the Spanish city. “MAKUU KUUKAN” was the reunion of a number of prints that both the artist and the gallery owner, Manuel Donada, agreed on including in the solo showcase. They almost did not get to the destination, but Donada was keen on making it happen no matter what, as he considers Hayakawa a genius. So, as we, mere readers and observers, Donada knew he was dealing with a person who just got into illustration four years prior and was already showing much more talent than he had recently seen. “MAKUU KUUKAN” is also the name of his limited edition publication, which gathers a variety of his artwork.
Before “MAKUU KUUKAN,” one could take a look at Motohiro Hayakawa’s work at several exhibitions around Tokyo, specifically in Billiken Gallery with “HEROES AND VILLAINS” (2012) and “Dai/U/Chu/Jin/Ten” (2012). “Shigeru Sugiura’s Toto?” (2012) was held at the Morishita Culture Centre, also in Tokyo. “LASERBEAM” is the title of his latest release through Le Dernier Cri, a French publisher dedicated to screen-printed books produced in limited editions. Although he started only in 2009, he was already bestowed with an award, the Silver Award from the 9th Tokyo Illustrators Society Contest Society Contest.
We are certainly witnesses to a scene taken from a distant war in a well-hidden place no one can put his eyes on. Creatures battling for life and, of course, to death, carrying no danger for us, far-distanced viewers. Manuel Donada furthers states he believes Motohiro Hayakawa has been where no one has ever been. I could not agree more.
Daisuke Ichiba ‘isimsiz’ desen, kağıt üzerine mürekkep
1963 doğumlu Ichiba, çokça ürettiği çizimler ve yayınladığı kitapçıklarla tanınan bir sanatçı. Özel yerlerde sergilenen çalışmaları ise bir çok Japon hayranı beraberinde getirmiş.
Aurélien Estager, 2007 / Türkçesi: Erman Akçay
Bilindiği üzere manga ve animasyon kültürü Japonya haricindeki ülkeler için de her zaman ilgi çekici olmuştur. Ve bu ‘Otaku’ kültürü, bir çok genç Japon sanatçıyı da doğal olarak etkilemiş; Ichiba da hiç şüphesiz bu kültürel iklimde büyüyenler arasında ve artistik açıdan çizimlerinde bunu yakalamak hiç de zor değil; fakat hakkını vermek gerekir ki Ichiba‘nın sergilediği bu mutasyon, tekniğin de yeteneğin de ötelerinden derin ve karanlık bir tutkudan, bir arayıştan kaynaklanıyor gibi.
Daisuke Ichiba ‘isimsiz’ desen, kağıt üzerine mürekkep
Henüz çocuk yaşta olmasına rağmen küçük yaşlardan itibaren çizgi romanlar yapmaya başlar. İlkokul sıralarındayken bile dönemin popüler çizgi romanlarından esinlenerek arkadaşlarının karikatürlerini çizip dikkatleri üzerine toplamayı başarmıştır. Sonrasında ergenliğin de verdiği enerjiyle çizimi bir kenara bırakır ve kısa ömürlü de olsa bir funk müzik grubu kurmayı başarır; onu heyecanlandıran müzikten ziyade sahnede seyircilerin karşısında olmaktır. Grubun dağılmasıyla birlikte Ichiba kendine döner ve yeniden bir şeyler karalamaya başlar. Saplantılarla yaralanmış zihninin toplumla olan çekişmesi ve yarattığı kaos, Ichiba‘nın karanlığını durmadan besler ve kadın figürünü merkeze alan çizgilerinde sekiz yaşında kaybettiği annesini arayan bir kırılganlık vardır.
Daisuke Ichiba ‘isimsiz’ desen, kağıt üzerine mürekkep
George Akiyama‘dan etkilenen Ichiba, Dadaesk kolajlar, desenler ve abartılı hikayeleriyle mutant kurbağalardan göl kenarlarına, iblislere şarkı söyleyen tek kollu sakat kızlara kadar seks ve vahşetin çarpıcı sahnelerini tuhaf bir mizah duygusuyla gözlerimizin önüne seriyor ve bizleri absürd diyaloglara, karabasanlarına ortak ediyor.
Ichiba, sanatı için şöyle diyor:
“Hoşumuza gitsin ya da gitmesin, içimizde çürüyen bir şeyler her zaman var. Yaşadığımız dünyanın büyüleyici güzellikteki manzaralarına paralel berbat manzaraların olması gibi. Elbette ki bunlar hastalıklı ve negatif, fakat böyle olmaları onları görmezden geleceğimiz anlamına da gelmiyor. Güzele doğru eğildiğim her sayfada tuhaf unsurların, grotesk elementlerin dengeyi sağlamak adına yükselen, karşı konulmaz dürtüsüne yenik düşüyorum; buna rağmen çoğu izleyici farkında olmasa da resimlerimde her zaman kendime has bir denge kurmayı başarmışımdır.”
Daisuke Ichiba ‘isimsiz’ fotoğraf
– ENGLISH –
Ichiba’s Intricate Drawings Interweave The Disturbing And The Grotesque
by Leslie Tane
Life is an inextricable combination of beauty and awfulness, good and evil, and Japanese artist Daisuke Ichiba captures these dichotomies in his highly detailed, densely populated drawings. Drawing is just one of the media that Ichiba has mastered — he is also a painter, filmmaker, and photographer. No matter the form, though, his content grapples with the reality of life and its grotesqueries.
“Choosing to create work that is only beautiful feels artificial. Thus I paint both. You cannot sever the two. The expression that results is a natural chaos. In my work I project chaos, anarchy, anxiety, the grotesque, the absurd, and the irrational. By doing so I attain harmony. This is my art. Put simply, I paint humanity (the spirit).”
At first glance it’s possible to miss the disturbing elements of Ichiba’s work. The Indian ink compositions are dense and unusual for Japanese art, which tends toward clean lines and minimalism, although they do include Japanese iconography such as the schoolgirl and cherry blossoms. Influenced by his early admiration of comic book art and manga as well as the loss of his mother at age 8, his works fuse vile, often many-eyed, monsters into domestic scenes. Figures are missing features—an eye here, a mouth there—and the occasional introduction of color feels threatening, reminiscent of spreading blood.
He meditates on sexuality and death and the intangible cord that ties them together. Ichiba’s haunting tableaus are a type of contemporary shunga (Edo-period erotic scrolls), in which beauty navigates chaos with one eye closed. (Source)
The impassivity of the deformed figures is striking in the work. Both human and monster accept their fates. The faceless children and severed heads represent the darkness in all of us, ubiquitous and unquestioned.
Agnieszka Le Nart, Şubat 2013 – culture.pl Türkçesi: Erman Akçay
Genç ressam Waliszewska’nın fantastik hayal gücü ve ortaçağa özgü eşsiz bir büyüyle işlediği masalsı konular, Hieronim Bosh ve Francisco de Goya’yı andıran sahneleri, ölümcül çocuk sembolizmi ile bir araya gelerek sarsıcı ve dehşetengiz bir atmosfer oluşturuyor.
Aleksandra Waliszewska (1976, Varşova doğumlu) Polonya sanat dünyası ve yakın geleceğin genç ve parlak yeteneklerinin arasında şimdiden kendine kalıcı bir yer edindi. Varşova Güzel Sanatlar Akademisi mezunu ve Polonya Kültür ve Ulusal Miras Bakanlığı bursuyla ödüllendirilen ressam yeni medya ve performansın içi boş cazibesinden kaçınarak en geleneksel sanat biçimlerinden resmi tercih eden cesur birkaç sanatçı arasına girmeyi başardı. Son on yıl boyunca Polonya ve dışında yirmiden fazla solo sergiye ve Paris’teki sergilerinde uluslar arası sanat grubu Frederic’e katılmış ve ayrıca My Dance The Skull, United Dead Artists, Les Editions Du 57, Drippy Bone Books, Editions Kaugummi tarafından yayınlanan seçkilerde eserleri yer almıştır.
İlk eserlerinde Piero Della Francesa, Masaccio ve Giotto’nun Quattrocenta tarzından esinlenmiştir. En çok ilgilendiği şeylerden birkaçı renk ve içinde bulunduğu ruh hali ve 14. yy ustalarının bunları tuvallerinde nasıl uyguladığıydı. Bu esinlenmeleri modern sanat ve çağdaş sanat temalarıyla sentezledi. 2000 tarihli eseri, Three Graces’te Madonna’nın ikonik resmine bir televizyon eşlik eder. Waliszewska için en önemli ilke imgenin kompozisyonudur. Ayrıca yapıtları 16. yüz yıl Leh grafik sanatçılarını çağrıştırır: birkaç eserinde etkisi oldukça belirgin olan Tomasz Treter (1547-1610) ve Jan Ziarnko (1575-1628). Tutkularından biri de onların eserleriyle kendisine ait olanları birleştirerek onları birbirine bağlayan dinamikleri gösteren bir yapıt üretmektir.
Aleksandra Waliszewska
Figüratif resimlerinin yanından Waliszewska oto-portre ya da tehlikeli bir ormanda üniformalı haşin bir kalabalığa ya da aç bir canavara tek başına boyun eğen yalnız kızların portrelerini; ya da Death of a Pedophile’daki gibi bir istismarcının durumunu tersinden gösteren işler resimlemiş ya da tasarlamıştır. Canlı bir modelle çalışmanın genelde çok zahmetli olduğunu kabul ederek Narcissus’daki gibi (2005) konu olarak sık sık kendisini kullanmıştır. Üslubu, canavarların dövüştüğü gizemli sahneler, ormanda kaybolan çocuklar, kafatasları ve iskeletler, eksik uzuvlu ya da derisi yüzülmüş portre tasvirlerindeki çocuksu bir umursamazlıktan detaylı bir kesinliğe kadar oldukça çeşitlidir. Eserleri tatsız, genelde belirsiz ancak yine de izleyiciyi bir şekilde yakalayıp karşısında tutan büyüleyici bir çekiciliğe sahiptir.
Aleksandra Waliszewska
The young painter’s “nasty children” and “fantastic animals” invade the canvas with their morbid figures and jarring symbolism as she creates a new Gothic style that meshes surrealist imagery, medieval mystery, fairy tale themes and references to the likes of Hieronim Bosch and Francisco de Goya.
– ENGLISH –
Aleksandra Waliszewska
Over the past year Aleksandra Waliszewska (born 1976 in Warsaw) has etched out a place for herself among the brightest young talents of Poland’s art scene and a promising export in the near future. A graduate of the Academy of Fine Arts in Warsaw and recipient of scholarships awarded by the Polish Ministry of Culture and National Heritage, she is among the few new artists brave enough to avoid the slick temptations of new media and performance, opting instead for one of the most traditional art forms: painting. Over the past decade, she has had more than 20 solo exhibitions in Poland and abroad, collaborating with the international art group Frederic on exhibitions in Paris and presenting her work in collections published by My Dance The Skull, United Dead Artists, Les Editions Du 57, Drippy Bone Books, Editions Kaugummi.
Currently, she is part of the Focus Poland 2013 – Take 5 group show at the Centre for Contemporary Art in Toruń, joining the ranks of Oskar Dawicki, Agnieszka Polska and Honza Zamojski. Put together by international art curator curator Friederike Fast (Museum Marta Herford), the show aims to reflect the dynamic quality of the Polish art scene and single out five of the most intriguing artists of the generation born in the 1970s. In mid-February, she was selected to join a group of four artists represented by the Leto Gallery at Arco Madrid, one of the biggest art fairs in Spain with more than 200 galleries from 27 countries in attendance. The theme of the Leto showcase is an exploration of how language and literature have impacted contemporary art, particularly with respect to conceptual art. On the final day of the fair, Waliszewska was awarded the Grand Prix for the best work presented by a contemporary foreign artist. Arco Madrid organisers remarked on how critics have recognised Waliszewska for her “strange, highly imaginative, informal figures that refer to the late Gothic aesthetic”.
Her early works were inspired by the Quattrocenta style characteristic of the work of Piero Della Francesa, Masaccio and Giotto. Of greatest interest was the role of colour and mood, and the way these 14th-century masters applied paint to the canvas. These inspirations were combined with themes that wove throughout modern art and contemporary art history, as well as the immediate world around her. In her 2000 work Three Graces, an iconic painting of the Madonna is paired with a television set. For Waliszewska, the composition of the image is of principal importance. She also cites the works of Polish graphic artists from the 16th century: Tomasz Treter (1547-1610) and Jan Ziarnko (1575-1628) as greatly inspiring for a number of her works. One of her ambitions is to create a publication that would juxtapose their works with her own, illustrating the threads that connect them.
Aleksandra Waliszewska
Sanatçının cazibesi, anlık bir deliliğe yenik düşmenin kolay olduğu, ölümle ilgili olanın groteskle buluştuğu, güzelliğin dehşete eşlik ettiği koyu bir karanlığın izlerini taşımaktadır.
Waliszewska, belli bir proje ya da sergi için çizmiyor ya da resim yapmıyor. İşine metodik bir yaklaşımla yaklaşıyor ve başlamak için ilham beklemeyip günde beş saatte iki eser üretiyor. Verimsiz günlerinde portrelere devam ediyor. En girift sahnelerinde anlatımın genellikle karanlık, ürkütücü ve yoğun bir duygulanımdan başlayarak kendiliğinden ortaya çıktığını söylüyor. Konularının genelde ilkel ve çift cinsiyetli bir havası vardır; başıboş bir hayvan vücuduna benzeyen genç kadın bedeni pekâlâ yetişkin bir erkek bedeni de olabilir. Masalsı ve sado mazoşist dünyaları çarpıştırarak ortaya bir tür hem merak uyandıran hem de şaşırtıcı ve büyülü bir sapkınlık çıkartır. Son yıllarda tuvalden vazgeçerek ilk tutkusu kâğıt üzerine guaja geri dönmüş görünüyor.
Aleksandra Waliszewska
Alongside her figurative paintings, Waliszewska has sketched and painted portraits as well – self-portraits or portraits of young girls alone in a threatening wood, submitting to a stern uniformed crowd or ravenous monster, or turning the tables on an abuser, as in Death of a Pedophile. She has admitted that working with a live model often proves onerous, so she often uses herself as her subject, as in Narcissus (2005).
Her technique varies from a childlike nonchalance to detailed precision in her depictions of uncanny scenes of battling beasts, children lost in the woods, skulls and skeletons, portraits of faces with missing features or exposed musculature. A lone baby elephant would be sweet if not for the unnervingly evil expression on its face. Her works are unpleasant, often obscene, yet there is something magical about them that draws the viewer in and holds tight. She draws on a shared magazine of popular symbols from horror films, comic books, heavy metal and current events.
Aleksandra Waliszewska
Waliszewska 2012’de aynı adlı sanat dergisinin, gördükleri en merak uyandırıcı sanatçı olarak EXIT ödülüne layık görülmüştür. Aynı yıl Varşova Çağdaş Sanat Merkezinde (CSW) genç sanatçıları ön plana çıkaran Project Room’un bir parçası olarak Nasty Child’ı sergiledi. CSW Küratörü Ewa Gorządek eserini Gotik kurmaca resimlerine benzetse de bu resimlerin daha yüksek bir hassasiyette ve duygusallıkta olduğunu ve “Sanatçının cazibesi, anlık bir deliliğe yenik düşmenin kolay olduğu, ölümle ilgili olanın groteskle buluştuğu, güzelliğin dehşete eşlik ettiği koyu bir karanlığın izlerini taşımaktadır. İzleyici Waliszewska’nın yarattığı dünyaya girerek anlamların girift ve karmaşık yapısıyla, dikkatle gözlerden kaçırılan bir anahtarla karşılaşır.” diye ekledi. Sergilediği tarz, bir söyleşisinde belirttiği kıyamet temaları ve ‘karanlık ve çarpık’ Harikalar Diyarı resimleriyle İtalyan sanatçı Maurizio Cattelan’nin dikkatini çekmiştir. Kendisinin de kabul ettiği üzere ‘Her şeyden önce kendim için resim yapıyorum. Eserlerimle kimseyi şoka uğratmak istemiyorum. Belki, mümkünse bir parça morallerini bozmak.’ Rönesansa ilgisi ve Cattelan’nın da kendisine ilişkin olarak ‘eşzamanlılığı reddettiği’ iddiası üzerine şunları söyler:
“Rönesans sanatına tapıyorum ancak günümüzde olan biten şeylerin de önemi büyük; örneğin çok da uzun olmayan bir süre önce Norveç Utoya’daki katliamlarla ilgili bir dizi resim yaptım. Günümüze ait bu ‘önemli konu’yu ele alıyor olmam biraz romantik sanırım. Fakat bütün bu etkiler, hem Memling’in Kıyamet Günü ve hem de tuhaf Japon korku filmlerini bir noktada buluşturuyorlar.”
Waliszewska’nın eserleri ayrıca farklı türde işler yapan başka sanatçıların da ilham kaynağıdır, en son bağımsız Attenberg (2010) filmiyle ödül almış Yunan asıllı yönetmen Athina Rachel Tsangari, sanatçının desenlerinden ilham alarak bir film çekmiştir. The Capsule, 2012’de çekildi; beraberinde koleksiyoner Dakis Joannou sponsorluğundaki DesteFashionCollection 2012 komisyonunun öngördüğü bir enstalasyonla birlikte. Esrarengiz öyküsüyle kusursuzca çekilen bu film, sanat ve sanat filmleri arasındaki ince bir çizgi üzerinde gezinmektedir.
Waliszewska doesn’t paint or draw for a particular project or exhibition. She takes a methodical approach to her task and doesn’t wait for inspiration to strike, working for 5 hours a day and making up to two works a day. On days of lukewarm inspiration, she tends to stick to portraits. With her more intricate scenes, she says the narrative tends to unfold on its own, rooted in a strong wave of emotion – most often a dark, brooding emotion. Her subjects have an primitive, androgynous air – a young woman’s waif-like body could easily be that of a nubile adolescent male. The worlds of fairy tales and S&M collide, creating a sort of magical perversion that is both intriguing and disconcerting. In recent years, she has strayed from the canvas back to the technique she had begun with as a girl – gouache on paper.
In 2012 Waliszewska was awarded the EXIT award given by the art magazine of the same name to the most intriguing artist on their radar. That year she presented Nasty Child at the Centre of Contemporary Art in Warsaw (CSW) as part of the Project Room series promoting young artists. CSW Curator Ewa Gorządek likened her work to illustrations of Gothic fiction, yet she adds that these paintings are highly sensitive and emotional, explaining, “The artist’s fascinations revolve around the dark side where it is easy to succumb to a momentary madness, where the macabre meets the grotesque, whereby beauty is accompanied by horror. The viewer enters the world created by Waliszewska and encounters the intricate and complex mixture of meanings, the key to which has been carefully hidden”.
Her style has captured the attention of Italian artist Maurizio Cattelan, who in an interview with the artist remarked on her penchant for painting skinheads, apocalyptic themes and her “dark and twisted” Wonderland. As she admitted, “First and foremost, I paint for myself. I would not like to shock anyone with my pieces. If anything, possibly to make them a bit depressed”. She also spoke of her interest in the Renaissance and Cattelan’s assertion that she may be “rejecting contemporaneity”, explaining,
“I worship art of the Renaissance, but some elements of what is going on right now are also an important influence. For example, not long ago I’ve painted a series of pieces on the massacre on Norwegian island of Utoya. It’s a bit of a romantic need to locate “grand subject” of the present time, I guess. All kinds of influences, both by Memling’s doomsday painting and weird Japanese horror movies, are being mixed at this point.”
Waliszewska’s works also inspire other artists across genres – most recently Greek film director Athina Rachel Tsangari, known for the award-winning independent film Attenberg (2010) made a film inspired by a series of drawings by Waliszewska. The Capsule was produced in 2012, along with an art installation, as a commission for the DesteFashionCollection 2012, sponsored by art collector Dakis Joannou. Immaculately filmed, with an enigmatic storyline, the production treads the fine line between art and arthouse cinema.
Waliszewska herself co-wrote the screenplay and makes an appearance in the film, which is described on the film’s official website simply as
Seven young women. A mansion perched on a Cycladic rock.
A series of lessons on discipline, desire, discovery, and disappearance.
A melancholy, inescapable cycle on the brink of womanhood — infinitely.
‘Bulgaristan’daki zorluklar, beni daha çok çalışmaya teşvik ediyor, daha çok çalışmak ise, sıkıntılardan daha kolay kurtulmamı sağlıyor.’
Boris Pramatarov geçtiğimiz yıl pek çok sergide, festival ve seminerde yer aldı. Son çalışmalarından biri New York Times’ın ‘Travmalar’ sergisinde gösterildi. Sanatçı, aynı zamanda ikinci kitabı olan Doppelgänger’in de tanıtıldığı Burgas – Barbossa’daki sergisiyle birlikte çalışmalarına devam etmektedir. (Kaynak: Mokuso magazine, 28 Eylül 2013)
Boris Pramatarov, poster made for Novo Doba Festival in Serbia, 2015
Mokuso: Çalışmalarınıza ilham veren fikirlerden bahsetmek ister misiniz? Boris Pramatarov: İçinde bulunduğum çevreden, şehir hayatından, insanlardan, iletişim şekillerinden ve internette rastladığım şeylerden.
Tormentor başlıklı serginizde korkularınıza tanıklık ettik. Daha çok hangi korkuyu resmediyorsunuz?
‘Tormentor’ ve ‘My Demons’ kitaplarımın başlıkları ‘İşkenceci’ ve ‘İblislerim’ anlamlarına geliyor; içinizde olan ve bize bir türlü huzur vermeyen şeyler. Herkes içinde huzur arıyor ve bunu bulmak hiç de kolay değil.
Belki sizin için böyledir, zira söyleyecek çok şeyiniz var.
Korku, fanteziyle birlikte harekete geçiyor ve düşünceleri, fikirleri doğuruyor. Ne kadar düşünürsem o kadar çok fikir buluyorum. ‘Ne olabilirdi, ne olması gerekirdi’den ziyade ‘ne bana gelecekte rahat vermeyecek’ vs. gibi.
Korkularınızı sergileyerek vermek istediğiniz belirli bir mesajınız var mı yoksa izleyicileri eserlerinizde özel bir şeyler keşfetmeye mi davet ediyorsunuz?
Eserlerim vasıtasıyla insanları, kendileri hakkında düşünmeye, kendi korkularına ve maceralarına davet ediyorum. Resimlerim üzerinden yeni bağlantılar kurmalarını, kendi korkularıyla, kendi şeytanlarıyla yüzleşmelerini umut ediyorum.
Çoğunlukla çizim yapıyorum, buna ihtiyacım var ve bunu, beni anlamayanlardan ziyade anlayacağını bildiğim insanlar için yapıyorum.
Boris Pramatarov ‘The Translator’ 2015
Çocukken ne olmak isterdiniz?
Sanırım büyükannem yüzünden toprak-bilimci veya aşçı. Bu ikisi, büyükannemin bana ilham verdiği iki ayrı nehir gibiydi. Küçükken yemek pişirmeyi ve doğada olmayı çok severdim. Bu ikisi benim için farklı duygulardı fakat şimdilerde öyle değil, kendi patateslerimi yetiştiriyorum, doğayla baş başa olmayı, toprağın kokusunu, hissini, kendi yetiştirdiğim ürünlerden yemek yapmaya bayılıyorum.
Sanatta idolleriniz var mı?
Çok etki altında kalmamaya çalıştım ama hayran olduğum bir iki sanatçı var: Brecht Evens ve Brecht Vaderbroucke. Her ikisi de Belçikalı. Belçikalı sanatçılar illüstrasyon söz konusu olduğunda dünyada ve Batı Avrupa’da çok ilerideler. Pek çok sanatçı bu illüstratif stilde çalışıyor, aynı zamanda daha çeşitli işler de yapıyorlar ve pazarda bu tip sanat için sürekli bir talep var. Bunun dışında etkilendiğim iki edebiyat eseri: Orwell’ in ‘1984’ü ve Steinbeck’in ‘Cennetin Doğusu’.
Peki yetenek ve çok çalışmak arasındaki ilişkiyi nasıl değerlendiriyorsunuz?
Ben kişinin çok çalışması gerektiğine inanıyorum. Ben çok çalıştığım zaman daha huzurlu oluyorum. Kısa aralar verdiğimde bazı şeyleri unutuyorum ve sonrasında çizime yeniden başladığım zaman içine girmem zaman alıyor.
En çok hangi materyalleri kullanıyorsunuz?
Mürekkep. Siyah Rotring. En çok bunu seviyorum. Büyük siyah lekeler – karanlıkta daha iyi görebiliyorum. İki farklı ebatta teknik kalemlerle çalışıyorum.
Fikirler ve teknikler arasındaki bağlantıya ilişkin bir şey söylemek ister misiniz?
İkisi de birbirine bağlı, özellikle siyah-beyaz tekniklerde kendimi daha özgün hissediyorum. Fikrin kendisi dışında bir şey düşünmem gerekmiyor. Siyah beyazı seviyorum, fikirlerimi canlandırmak için birebir. Eserlerimin temiz ve düzenli olmasını istiyorum, böylece her şeyi görebiliyorsunuz. Tekniğimi değiştirdiğim zaman fikirlerim de değişiyor.
Boris Pramatarov ‘Fear, My Friend’ 2015
Hip-hip Atölye’deki serginiz çok başarılıydı. Size ne kattı ve sizden ne götürdü?
Arkadaşlar edindim, gerçek arkadaşlar. Ve çevremdeki bazı insanların gerçek mi sahte mi olduğu konusunda beni aydınlattı, bu konuda pek çok çıkarım yaptım. Bir şekilde, beni kimin içtenlikle desteklediğini anladım, ve arkadaşlarım konusunda kimin zor zamanlarımda yanımda, kiminse sadece iyi gün dostu olduğunu gördüm. Artık eğlenmek istediğim zaman gerçek dostlarımla birlikteyim.
Bulgaristan’da kendinizi kısıtlanmış mı yoksa motive mi hissediyorsunuz?
Bulgaristan’daki zorluklar, beni daha çok çalışmaya teşvik ediyor, daha çok çalışmak ise, sıkıntılardan daha kolay kurtulmamı sağlıyor.
Egzotik yerlere uçmak size ilham veriyor mu? İlham, sizinle birlikte uçakta mı geliyor?
Evet, ilham benimle birlikte uçuyor ve gittiğim yerlerde ikiye katlanıyor. Başka ilhamlarla buluşuyor ve Voltron’ı oluşturuyorlar. (Eklemeden geçmeyelim, bu gerçekten de çok üretken bir Voltron).
Boris Pramatarov ‘The Observer’ 2016
THE OBSERVER
‘Gözlemci’, orijinal ismi Наблюдателят, Boris Pramatorov’un iki sene boyunca yaptığı Belçika, Danimarka, Bulgaristan ve Fransa seyahatlerinden, gezdiği ortamlar ve yaşadıklarından meydana gelen bir kitaptır. Kağıt üzerine kara mürekkepten mütevellit çizimleriyle gerçekçi ve dokümenter anlatımdan oldukça uzak, fantastik bir çizim dosyası hazırlayan sanatçı, hayal gücünde şekillendirdiği kasabaların, tabiatın ve insanların iz düşümlerini resmetmiştir. Çalışma, Le Dernier Cri’nin Marsilya’daki stüdyosunda kitaplaştırılmak suretiyle neticelendirilmiştir.
“Babam bir illüstratördü ve kâğıt üzerinde yarattığı dünyaları seyretmek çok hoşuma giderdi. Çocukken çizim yapmayı öğrenmek için de epey vakit harcadım. Kitap sevgisi ise daha sonraları anne-babamın Sofya’daki yayıneviyle birlikte geldi. İlk gençlik yıllarımda arkadaşlarımla birlikte anatomi ve figür çizmeye bayılırdık; kendimizi geliştirmek adına baya uğraş verdik. 2011’de Sofya Ulusal Sanat Akademisinde kitap ve grafik tasarım bölümüne başladım. Bu süre zarfında biri Güney Kore diğeri Ghent’de Sint – Lucas’da iki farklı değişim programına katıldım. Her iki seyahat de beni sadece geçmişe değil, bugüne ve buraya bakan öteki bir sanat dünyasyla tanıştırdı ve bunu çok sevdim. Ghent’teki KASK’a yüksek lisans öğrencisi olarak kabul edildim. Orada “On the Back of the Beast” (Canavarın Sırtında) isimli bir kitap projesi vesilesiyle üstadlarım Ante Timmerman ve Peter Verhelst ile çalışma şansını elde ettim.”
Boris Pramatarov ‘The Observer’ 2016
Çalışmalarımdaki temel arayışlar toplum-birey ve ayrıca birey- birey arasındaki ilişkiler. Toplumun yapısı ve bireyin toplumun nasıl bir parçası haline geldiği veya dışlandığıyla ilgileniyorum. Yığınların ve insanın gerçek yüzünü görmeye çalışıyorum. Hayal gücümün yardımıyla maskeler dünyasının ardına yolculuk ediyorum. Amacım, herkesin içinde var olan değişmez arketipi keşfetmek.
Folklorik öğeler, ritüeller ve ayrıca yaşadığımız çağın alt kültürlerinden ilham alıyorum. Örneğin Pomak’ın gelinleri, Japon kültüründeki iblisler veya Antik Yunan maskelerinden bir çoğuna çalışmalarımda rastlayabilirsiniz; bu öğeler zamanla görsel dilimin bir parçası haline geldiler. Sinematografik ilham kaynaklarımdan ise “The Color of Pomegranates”, “Mirror”, “Meshes of the Afternoon” ve pek çok başka filmi sayabilirim. Bunun dışında Daisuke Ichiba, Motohiro Hayakawa ve Aleksandra Waliszewska’nın çalışmaları da sanatım üzerinde etkili olmuştur.
Boris Pramatarov ‘The Observer’ 2016
– ENGLISH –
The Observer /original title Наблюдателят/ is a series of drawings connected into a book. The project is made in time of traveling around Belgium, Denmark, Bulgaria and France.
The Observer is a two years of drawing the environments. The black ink images on the paper are not direct representation of reality. There is no documentary. I am showing the associations of the towns, natures and people I have seen throughout the prism of the imagination.
The project ended at the studio of Le Dernier Cri in Marseilles where they published the book in silkscreen.
My father is an illustrator and I have always loved to look at the worlds he creates on the paper. I have spent a lot of time learning drawing as a kid. The love for the book came later and again because of my parents who have a publishing house in Sofia.
In my teenage years my friends and I were fascinated about learning anatomy and figure drawing. We have spent a lot of time improving our skills. In 2011 I was accepted to study book and graphic design at The National Art Academy in Sofia. I made two exchange programs during that time – one in South Korea and one in Sint – Lucas in Ghent. Both trips showed me one other artistic world who doesn’t look only in the past but it is here and now and I loved it. I was accepted as a master student at KASK in Ghent. There I had the chance to work with Ante Timmerman and Peter Verhelst as mentors on a project for a book called “On the Back of the Beast”.
The relation between group and individual as well as individual with individual is the main search of my work. I am interested of the structure of society and how one becomes part or outcast of it. I am trying to see the real face of the crowd and the human. The associations that my imagination gives me are the guides throughout the world of masks. The goal is finding the archetype image the one that is unchangeable and exist in everyone.
I am inspired by the folklore and the rituals as well as the subcultures of the contemporary world. The images of the Pomaks’ brides, Japanese demons and Ancient Greek masks for example can be find in my work. In the years they become part of my visual language. Other sources of inspiration are some movies as “The Color of Pomegranates”, “Mirror”, “Meshes of the Afternoon” and many others. The work of Daisuke Ichiba, Motohiro Hayakawa and Aleksandra Waliszewska has influence of my work.
Kader Genç ‘İsimsiz’ Kağıt üzerine desen, 18.8×24.5 cm, 2017
“Her şey Batıni! Ve hüzün…
Hüzün en büyük muhalefettir şimdi.”
Hepimizin kendini rahat, kaygısız ve samimi ifade edebildiği bir alanı, özgürce oynayabildiği bir bahçesi vardır. Kendisini resimle ifade etmeyi keşfettiğinden beri çizerek not almaya alışık olan Kader Genç bu sergisinde, sadece kendisi davet ettiğinde, paylaşmak istediğinde görülebilen kâğıttan bahçesini izleyiciye açıyor. Ortaya koyduğu işler hem plastik hem içerik anlamında ressamın bütün sıkıntılarını, denemelerini, arayışlarını, meraklarını içeren, kural tanımaksızın, tekrar tekrar yapıp bozarak çıkardığı işler. Kaderin son derece içe dönük bir üretim sürecinin sonucu olan kâğıt işlerinde hem kendi ile hem de dünya meselelerine yine içerden bir eleştiri getirme kaygısında olduğu aşikâr. Kader her şeyin çöktüğü, yıkıldığı ve bozulduğu dünyayı, yakılıp yırtılabilen kâğıtlar üzerinde parçaladığı ve çarpıttığı figürlerle ortaya koyuyor ve bunu yaparak resmiyle beğeni kazanan değil rahatsız eden olmayı göze alıyor. Ressam bu işlerinde dünya sancısını, kendi sancısıyla birleştirerek izleyeni sarsılma ve yüzleşmeyle baş başa bırakıyor.
Kader Genç ‘İsimsiz’ Kağıt üzerine suluboya guaj, 24x32cm, 2018
Kader Genç, ‘İsimsiz’ Kağıt üzerine gommelaque guaj ecoline, 64,5x50cm, 2018
Kader Genç ‘İsimsiz’ Kağıt üzerine suluboya guaj, 24x32cm, 2017
Kader’in iç dünyasına samimi bir davet olan bu sergi, aynı zamanda ressamın çok yönlü arayış sürecini izleyenle paylaşma niteliği taşıyor. Ressam temalar arasında bir geçiş yaşarken, plastik olarak da bir takım bükülmelere, eğilmelere izin veriyor ve resmindeki biçim bozulmaları artıyor. Kader figürü olabildiğince parçalayıp, hatta zaman zaman ajitatif seviyelerde bozarak, yeni bir düzenleme arayışı içerisine giriyor.
Kader Genç ‘İsimsiz’ Kağıt üzerine suluboya, 18.8×24.5 cm, 2018
Arayış sürecinin tüm karmaşasına rağmen sergide yer alan resimlerde sürekliliğini koruyan belli başlı unsurlar var: zamansızlık ve mekânsızlık, çıplaklık ve hüzün. Bu unsurlar ressamın geçiş süreci ile doğru orantılı olarak var oluş biçimlerini değiştirse de yerini asla terk etmiyor.
Zamansızlık ile başlayacak olursak, Kader’in resimlerinde var ettiği ışık hiçbir zamana ait değil, sabah mı, akşam mı, gece mi izleyici asla bilemiyor. Bununla birlikte işlerde sadece bir sandalye, bir yatak, bir koltuk gibi modeli taşıyan objeler dışında mekâna dair hiçbir ipucu bulunmuyor. Sergi boyunca bir rüyanın/ kabusun içinden geçme hissi hüküm sürüyor. Kader’in resimleri bizim olan ama olmayan bir zamana, bir mekâna, bir dünyaya ait. Bu İşler sadece Kader’in rüyasının, kâbusunun, kurgusunun ışığında, zamanında ve dünyasında var oluyor.
Kader Genç ‘İsimsiz’ Kağıt üzerine desen ecoline suluboya gommelaque, 18.8×24.5cm, 2018
Çıplaklık Kader’in diğer temalarında da sık sık karşımıza çıkan bir öğe. Ancak ressam bu sergisinde çıplaklığı artık yalnızca bütünlük ve beden üzerinden ortaya koymuyor. Doğa karşısında çalıştığı işlerde daha sakin bir tavır, kendini daha az hissettiren bükülmeler ve beden bütünselliğini koruyan figürler üzerinden kendini gösteren çıplaklık, ressamın son işlerine doğru daha agresif bir plastik teknik, deformasyon ve parçalanmış veya tamamlanmamış figürler üzerinden var oluyor.
Kader Genç ‘İsimsiz’ Kağıt üzerine desen ecoline suluboya guaj gommelaque yağlı pastel, 24.5×18.8 cm, 2017
Kader Genç ‘İsimsiz’ Kağıt üzerine desen ecoline suluboya guaj gommelaque yağlı pastel, 24.5×18.8 cm, 2017
Sergi boyunca varlığını sürekli hissettiren diğer unsur olan hüzün de bu arayış süreci izleğinde yerini bırakmıyor ancak var olma biçimini değiştiriyor. Kader’in önceki sergilerinde yer alan hüzün duygusundan ve sakin plastiğinden izler taşısa da bu sergi bir değişimin habercisi. Yine doğa karşısında çalıştığı işlerde tematik olarak izleyiciye aktarılan sade hüzün, serginin son salonuna yaklaştıkça yerini şiddetin içinden geçerek var olan bir hüzne bırakıyor. Ressamın yaşadığı sürecin sonlarına doğru temasında artan şiddet plastiğine de yansıyor. Figürün bütünselliğine sadık kalınarak yapılan işlerdeki form çarpıtma ve daha sakin bir üslup üzerinden izleyene geçen hüzün, parçalanmışlık boyutunda biçim bozma ve daha agresif bir üslup üzerinden izleyene hissettirilen, şiddet tabanlı bir hüzne doğru evriliyor. Tematik şiddet arttıkça, daha jestüel hareketler, daha esnek ve agresif sürüşlerin etkisiyle plastik şiddet de alanını genişletiyor. Ressamın resimlerinden geçen (ister sakinlik ister şiddet alt yapılı olsun) hüzün duygusu ve kendine verdiği (ister çıplaklığın bütünlüğü ister parçalanmışlığı üzerinden olsun) deformasyon izni, ressamın artık yaşayan bir şeyi resmetmekten çok resmettiği şeyi yaşatmak kaygısında oluşunun sonuçları.
Art Column – Sanat Sütunu 2024
Ressamın hem kâğıt işleri seçerek kendini daha rahat ve samimi olarak ortaya koyduğuna inancı, hem bir şeyi göründüğü gibi değil olduğu gibi, yaşatarak resmetme kaygısı, hem de bireysel ve politik eleştirisini içe dönük olarak resmetmesi… Bununla birlikte şiddetin ve ona bağlı olarak hüznün içinden geçmek gibi sancılı bir süreci göğüslemeyi denemesi ve hüznün içinden geçebilmenin tek başına muhalif bir duruş oluşu…
Aklıma Batıni şiiri geliyor. Şiir şöyle başlıyor “Herşey Batıni! Göl, dibindeki batıktan başka nedir? Acılar derin ve siyah bayraklarını tekneme çeken beriydi.” Ve şöyle bitiyor “Her şey Batıni! Ve hüzün… Hüzün en büyük muhalefettir şimdi.”
Kader Genç’in 4 Ekim – 3 Kasım 2018 “Kağıt” başlıklı sergisi için kaleme alınmıştır.
Beyit: Hilmi Yavuz
Kader Genç ‘İsimsiz’ Kağıt üzerine desen, 18.8×24.5 cm, 2017
ON PAPER…
We all have a space where we can express ourselves comfortably, carefree and sincerely, a back garden we can play freely in. In this exhibition, Kader Genç, who is accustomed to taking notes by drawing since he discovered that he can express himself by painting, is opening his back garden of paper paintings that can only be visited if he invites you there himself, if he wants to share it with you. His works are works created by reconstructing and deconstructing all the grievances, trials, quests, and enquiries of the painter without submitting to any rules, both in terms of plastic and content. It is apparent that these paper paintings, resulting from an extremely introverted production process, are also struggles of Kader concerning his issues with himself and the world. Kader depicts a world where everything collapses, falls to pieces with his disintegrated and distorted figures on papers that can be burnt and therefore, with his paintings he becomes the discomforting element, not one seeking acclaim. The painter has combined his ache with the world with his own pain and leaves viewers alone with shattering and confrontation.
A sincere invitation to the inner world of Kader, this exhibition shares the multi-faceted quest of the painter with the viewers. While the painter transits through themes, he allows certain bends and twists plastically and enhances the shape deterioration in his paintings. Kader tries to disintegrate figures as much as possible, sometimes at agitating levels and seeks a new arrangement.
Despite all the complexity of his quest, there are certain constant elements in the paintings at the exhibition: lack of time and space, nudity and sorrow. While these elements change their existence parallel to the transition process of the painter, they are always present in the paintings.
Starting with timelessness, the light in Kader’s paintings do not belong to any time, the viewers never know whether it is the morning, the afternoon or the night. In addition to objects that the model sits on such as a chair, a bed or a sofa, there are no clues regarding the space. The feeling of passing through a dream/nightmare prevails throughout the whole exhibition. Kader’s paintings belong to a time and space and a world that are both ours but not ours at the same time. These paintings exist in Kader’s dreams, nightmares, in the light of his construct, in his own time and world.
Nudity is another element often encountered in other themes of Kader. However, at this exhibition, the painter does not reveal nudity through integrity and body only. Nudity, which manifests itself through a quieter demeanor, with less visible twists and distortions while keeping the integrity of the body in his works in the presence of nature over figures, is depicted through a more aggressive plastic technique, deformation and fragmented or incomplete figures in his later works.
Kader Genç ‘İsimsiz’ Kağıt üzerine suluboya guaj, 24x32cm, 2018
Sorrow, another element consistently existing throughout the exhibition, does not abandon this quest’s path but changes the way it exists. While it carries traces of sorrow and calm use of plastic than Kader’s previous exhibitions, this exhibition is the precursor of change. This plain sorrow that is transmitted thematically to the viewers in his works in the presence of nature evolves into sorrow that exists through violence as we approach the last hall of the exhibition. Violence, which increases towards the end of the painter’s process, is reflected onto his plastic as well. Sorrow, which passes to the viewers through form distortion by being loyal to the integrity of the figure through a calmer style, evolves towards a violent-based sorrow that is felt through distortions and a more aggressive style. As the thematic violence enhances, plastic violence extends its area with the effects of more gestural, more flexible and aggressive movements. The feeling of sorrow (whether based on tranquility or violence) passing through the paintings of the painter and the permission of deformation (whether over the integrity of or the fragmentation of nakedness) are the results of the painter’s concern to paint not a living thing but instead, live what he has depicted.
Kader Genç, “Kurmacalar” başlıklı kişisel sergisinden, Kasım 2021
By choosing to work with paper, the artist expresses himself more comfortably and sincerely, and does not paint what he sees but the nature of the object, he paints his personal and political criticism internally…
However, he tries to withstand a painful process of passing through violence and related sorrow and passing through sorrow on its own is a defiant stance.
It reminds me of “Esoteric” poem. The poem starts with these lines “All is esoteric! What is the lake, if not the sunken wreck at its bottom. It was since the griefs raised their deep and black flags on my boat” and ends with these lines “All is esoteric! And sorrow… Sorrow is the biggest opposition now.”
Ben Sanair is a graphic artist born in Lyon (1984). He lives and runs his own silk-screen atelier named La Generale Minerale in Avignon; he produces limited art prints, posters and books. His work ranges from complex graphics to abstract visuals, pop art and Japanese graphics.
Hello Ben, first of all, thank you for the interview. You have been producing fantastic works for a long time, colorful abstract graphics, silkscreen posters and grafzines, recently you have also started making some toys; Would you like to tell about yourself for readers who don’t know you, how long have you been dealing with art?
Thanks to you Erman. My name is Ben, I live and work in Avignon (South of France). I work in silkscreen media but as an artist since eight years old. I mostly do posters, books for myself and also for different artists, at the same time I’m running my own printing house called La Générale Minérale which have now more than 150 items. I’m also a teacher in screenprinting here at the school of fine arts and running workshops in prisons, schools, colleges etc. I see myself as a craftman/artist; I’m printing for different artists for a week, then the other week will be dedicate to my own drawings, so I’m free and that’s the most important point for me.
Beside of these, I’m also running a gallery/shop call Turboformat (This is also the place where my silkscreen studio is), we are five people working here since four years now.
Turboformat : Espace de création à Avignon, atelier de sérigraphie, atelier de peinture, galerie, boutique avec
Livres, Sérigraphies, peintures vinyles, Tshirts, goodies…et même une borne d’arcade !
La Générale Minérale is not so different from any other ateliers, it works the same. The only thing I try to do is show the artists we are not used to seeing very often.
When we look at artists such as RNST or Rafael Houee that you have worked with within the scope of La Generale Minerale, it draws attention that you are an artist who enjoys delicate and technical works; am I wrong ?
I like a lot of different types of art from contemporary drawings to photography and more. Rnst is the artist who teached me how to print in the first place, we used to work together years ago. I put a lot of efforts making prints as good as possible, for my editions or when someone asked me to print his own art.
Ben Sanair’s debut book ”Infernal Landscape” 2 colors, signed and numbered (2016)
Bonjour GULDUR !!
For my side, the pandemic didn’t affect my art at all, on the contrary I’m so lucky because I have more work now than before.
How would you define your own graphic style? As La Generale Minerale what do you think makes you different from other ateliers?
My own works are influenced by popular culture and my own childhood, since four years old I’m interested in collections and people who collects. This is why I’m making my own toys. Basically I’m into Japanese monsters and Sentai mixed with American comics and all kind of popular art.
La Générale Minérale is not so different from any other ateliers, it works the same. The only thing I try to do is show the artists we are not used to seeing very often. I worked for a year and a half with Pakito Bolino at Le Dernier Cri and it would be no sense for me to print LDC artists, I want to work with my own Artists.
We see that you have traveled to different geographies such as Germany (Le Petit Mignon), Japan and participated in various group exhibitions outside of France. You mentioned that you’re thinking to come to Istanbul soon, would you like to open an exhibition here, too?
Yes I‘m coming to Istanbul in March from 19 to 24, I want to see the underground activities in Turkey. I have no plans to make an exhibition for now because I need a vacation.
I’m glad my works travelled a lot, I had exhibition in Japan, Germany, Lithuania, Latvia, Taipei, Barcelone, Paris… I had chance to make all of these, but most of all I didn’t wait them to happen, I’m a hard worker person and I just did my best to make things happen.
Are you working on anything in these days?
As always I have tons of work to do. I’m working on a big mural here in Avignon with kids, I will also make a silkscreen book in a prison in April. Beside of that I’m working on a book with Japanese Photographer Yoshi Yubai, I‘m also working on my new book ‘Les Chroniques de Gramastok’.
Make TURBOFORMAT Turbo Again !!
Turboformat est un espace regroupant un atelier de sérigraphie, un atelier de peinture, une galerie et une boutique
How did the pandemic affect the art scene in France?
For my side, the pandemic didn’t affect my art at all, on the contrary I’m so lucky because I have more work now than before. The only negative thing I see is when we did exhibition in Turboformat we have less people coming than two years ago.
In the upcoming period what are you planning to do as La Generale Minerale ?
I have the two books I mentioned (Yoshi Yubai’s and mine) also I have some new toys coming.
Thank you very much for this little interview Ben, I wish you and La Generale Minerale good luck, I hope everything goes well and we will enjoy watching your new works.
Thanks again Erman, hope to see you soon. Take care !
Hüseyin Işık, ‘Savaş Devam Ediyor Sevgili Kedi’, dijital çizim, 2017
Fotoğraflardaki suratlara uzunca baktım. Hiç birinin gözünde, bir süre sonra bir toplama kampında öldürüleceklerine dair bir şüphe ya da korku ışığına rastlamadım.
Hüseyin Işık, dijital çizim, 2017
Tıpkı bu gün bizim çektiğimiz hatıra fotoğrafları ve selfiler gibi…
Onlar, “Auschwitz’den üç gün öncesini” yaşadıklarını bilmiyordu, peki ya biz?
Drei tage vor Auschwitz” yani “Auschwitz`den üç gün önce” aslında bir yan ürün. İki sene önceki röportajımda bahsettigim Savaş Devam Ediyor ya da 369 hafta Viyana çalışmalarının yan ürünlerinden biri.
Son söyleşimizden bu yana iki sene geçti, bu süreç boyunca hayatında/ sanat hayatında neler oldu, bizlere kısaca bahsedebilir misin?
Vay be iki sene gecmiş! Son iki senelik özetim tıpkı son elli yıllık özetimdir, milim değişiklik yok, şarabı azaltmanın dışında. Yeni sergiler yaptım, binlerce çizim yapıp, başka coğrafyalarda-topraklarda değişik diller konuşan insanlar tanıdım. Değişik tadlar, yeni hazlar aradım. Hayat benden hoşnut sanırım, ama ben hayattan hoşnut değilim. Haşa kendi hayatım mevzu bahis değil, başkalarının hayatından-hayatlarından hoşnut değilim.
Hüseyin Işık, ‘Drei tage vor Auschwitz’ sergi afişi, 2017
‘Sanat benim için artık yaralayıcı bir kavram. Beni yaralayanları yaralamanın aracı artık. Düşünüp çizebiliyorum, kafamdaki imajı kağıda ya da elektroniğe geçirebiliyorum.’
Hüseyin Işık, dijital çizim, 2017
Birçok projenin içine balıklama daldım, kafa göz yara yara ilerliyorum. Bu sıralar faşizme giriştim, sanırım kündeye getireceğim. Sanat benim için artık yaralayıcı bir kavram. Beni yaralayanları yaralamanın aracı artık. Düşünüp çizebiliyorum, kafamdaki imajı, kağıda yada elektroniğe geçirebiliyorum. Bunun tekniklerini öğrendim. Tek tabancam var ama mermim bir dolu. En son giriştiğim iş, Bulgaristan’da yapacağımız sergi için başvurduğumuz resmi yetkililerinin benden katalog istemesi oldu. O kadar harala gürele içinde, kendim için bir katalog yapmadığımı farkettim. Hemen işe koyuldum bir haftasonu içinde, orta halli bir katalog hazırladım, adını da “eski ve yeni işler/sanat memurları için bir seçki” koydum.
Eskiye nazaran daha renkli işlere giriştiğini görüyoruz; dijital çizimler yapmaya başladın, oto-portreler, kadın figürü, silahlar ve erotizm gibi serbest anlatımlar işin içine girdi, farklı bir sayfa açtın sanırım.
Eskiye nazaran daha renkli işlere geçtiğim bir yanılsama, her zaman, dolu dolu renkli işler yaptım. Klasik bir sorun; kim ne görse onu, resmin bütünü sanıyor. Yeni kapılar açmıyorum, sadece odamın duvarlarına yeni pencereler açıyorum ve her pencereden başka tarz işler gözüküyor. Her zaman renkli işler yaparım sadece sosyal mecralarda sıklıkla göstermedim.
Geçtiğimiz günlerde Avusturya’da ‘Drei Tage vor Auschwitz’ başlıklı bir sergiye imza attın, serginin ele aldığı kavram ve sergilenen işler açısından bizlere bu sergiden biraz bahseder misin?
Bir gün bir rüya gördüm, yıllar önceydi. Çok garip bir otoportre yapıyordum rüyamda. Koskoca bir tuvale binlerce otomobil boyamışım, hepsinin direksiyonunda ben oturuyorum.
Hüseyin Işık, dijital çizim, 2017
Rüyamdaki o Otoportreyi unutmadım. Hala o resmi, o otoportreyi çizmeye, boyamaya çalışırım. Bilirim nafile bir uğraş, hiç bir somut nesne rüyanın yerini tutmaz. İşte onun yerine ya da onu yapamamanın acısını azaltmak için arasıra garip otoportrelere girişirim, budur maruzatim. Defterimde sayfa bol, ömrümün sonuna kadar hergün yeni bir sayfa açabilirim. Bunu abartı olarak değil, yaratıcılığımın bir gereği olarak görüyorum. Eğer o gün yeni açacak bir sayfam yoksa, bilin ki ben ölüyüm.
“Drei tage vor Auschwitz” yani “Auschwitz`den üç gün önce” aslında bir yan ürün. İki sene önceki röportajımda bahsettigim “Savaş Devam Ediyor” ya da “369 hafta Viyana” çalışmalarının yan ürünlerinden biri. Bu çalışmaları, çizimleri yaparken gözüme bir katalog ilişti, aile albümlerinden bir fotoğraf kataloğuydu. Normalde benim için çok can sıkıcı bir şey bu tür fotoğraf albümlerine bakmak. Çünkü bütün fotoğraflar aynıdır, aynı düğün fotoğrafları, aynı bahçede toplu yemek fotoğrafı ya bir balo ya da dans salonundan bir enstantane, ailece toplu halde fotoğrafçılarda verilen pozlar, gelin adayı genç kızlarlara, damat adaylarının değişik aksesuarlarla çekildikleri fotolar, amaç müstakbel damat ve gelin adaylarına fotoğraf yollamak (bkz: seksenbeş yıl sonra facebook), gidilmiş yerlerden kartpostal türü çekilmiş hatıralar… hepsi de bana tanıdık ve can sıkıcı gelir. Dediğim gibi normalde gördüğümde sıkıntıdan içimi bayıltacak bu aile albümlerinden degişikti bu katalogta toplanmış fotoğraflar.
Hüseyin Işık ‘Portreler, Auschwitz’ desen, 2017
Hüseyin Işık ‘Portreler, Auschwitz’ kağıt üzerine mürekkep, 2017
O katalogdaki fotoğrafların sahiplerinin bir toplanma kampında öldürüldükleri, belki de korkunç işkenceler altında azap çektiklerini bilmek, fotoğrafların çekildikleri anların masumiyeti ve sevincinin yanında bende acı bir duygu bıraktı. O kahrolası tasarlama gücüm, yaşananları gözümün önünde tek tek canlandırdı. Bu güzel kız, gaz odasına yollanmadan önce kaç kez tecavüze uğradı, bu kadının öldürülmeden önce ağzındaki altın diş kerpetenle nasıl söküldü. Ya bu yaşlı adam, işe yaramaz diye ilk öldürülenlerden miydi? diye gözümde binlerce film, sahne dolaştı. En acısı da elimde tuttuğum fotoğraflar ve albümlerdi.
Nasıl kahrolası bir duygudur ki, bir insan ölüme giderken yanına eşya diye sadece bu fotoğraf albümlerini, bu cansız hatıraları, bu uzaktaki sevdiklerini alır. Bu nasıl bir dünyadır ki şimdi ben, bu cansız hatıralara bakıp yeni desenler çizer dururum.
Olay bundan ibarettir. Orijinal fotoğrafların yanında çizdiğim desenlerin hiçbir hikmeti yoktu. Nedendir bilinmez, ben hala o katalogdaki fotoğrafların illüstratif çizimlerini bir deftere çizmeye devam ettim. Fotoğraflardaki suratlara uzunca baktım. Hiç birinin gözünde, bir süre sonra bir toplama kampında öldürüleceklerine dair bir şüphe ya da korku ışığına rastlamadım.
Tıpkı bu gün bizim çektiğimiz hatıra fotoğrafları ve selfiler gibi…
Onlar, “Auschwitz’den üç gün öncesini” yaşadıklarını bilmiyordu, ya biz?
19 Aralık 2017 Viyana
Hüseyin Işık, ‘Savaş Devam Ediyor Sevgili Kedi’, kağıt üzerine mürekkep, 2015
‘Geçtiğimiz yüzyıl savaşların, katliamların ve soykırımın yüzyılıydı. Bu yüzyıl da farklı olmayacak, insan ne zaman biterse, savaş da o zaman bitecek.’
Hüseyin Işık, yaptığı aksiyon, performans ve yerleştirmelerin dışında, farklı ülkelerde, ağırlıklı olarak Avusturya’da çok sayıda sergi yaptı. Bunun dışında İtalya, Fransa, Almanya, İspanya gibi ülkelerde eserleri sergilendi. 2009 yılında uluslararası Venedik bianelinde üç değişik calışma sergiledi.
Hüseyin Abi merhaba, uzunca bir süredir “Savaş Devam Ediyor Sevgili Kedi” başlıklı bir seriyle seni takip ediyoruz. Bu desen macerasının nasıl başladığını öğrenebilir miyiz?
Ben kendimi bildim bileli savaş devam ediyor, duyduğuma göre ben doğmadan önce de savaş varmış. Anladığım kadarıyla ben öldükten sonra da bu savaş devam edecek. Ruh sağlığımı korumak için bazen yüksek sesle, kendi kendime bağıra çağıra konuşurum, eskiden de kendi kendime konuşup gülerdim, delilik o günlerden kalma. Bir gün bizim eve kediler geldi. Kız arkadaşım, İranlı bir ailenin bakamadığı kedileri kaptığı gibi eve getirmiş. O günden beri sadece kendimle değil kedilerle de konuşuyorum. Onlar beni anlıyor. Bu desenler aslında başka bir projenin yan ürünleri, daha doğrusu ısınma turları.
Hüseyin Işık, ‘Savaş Devam Ediyor Sevgili Kedi’, kağıt üzerine mürekkep, 2015
Uzun gece yürüyüşlerimin birinde, kendimi birdenbire şehir hapishanesinin kasvetli kapısının önünde buldum. Üç beş sokak aşağısı gestaponun ünlü işkence merkezi, şimdi yerinde yeller esen boş bir park, Antifaşizm Anıtı, üzerinde “Asla unutma” yazıyor. Gestapo merkezi artık yok ancak ruhu Viyana’nın her yerinde dolaşıyor. Birdenbire gözümde her şey canlandı. Kaba bir hesapla nasyonal sosyalistlerin yani Nazilerin tam 369 hafta Viyana’da iktidar oldukları aklıma geldi. Sonra, bununla ilgili bir şeyler yapmaya karar verdim. Uzun bir araştırma sürecinden sonra elimde bir sürü fotoğraf, belge ve film birikti. Nasıl bir stil ile çalışacağımı düşünürken durmadan bir şeyler karaladım. Gördüğünüz desenler bu karalamaların ürünü, yapacağım işin asıl çalışmaları değil.
Hüseyin Işık, ‘Savaş Devam Ediyor Sevgili Kedi’, kağıt üzerine mürekkep, 2015
Hüseyin Işık, ‘Savaş Devam Ediyor Sevgili Kedi’, kağıt üzerine mürekkep, 2016
Hüseyin Işık, ‘Savaş Devam Ediyor Sevgili Kedi’, kağıt üzerine mürekkep, 2016
Hüseyin Işık, ‘Savaş Devam Ediyor Sevgili Kedi’, kağıt üzerine mürekkep, 2016
Hüseyin Işık, ‘Savaş Devam Ediyor Sevgili Kedi’, kağıt üzerine mürekkep, 2016
Kimi zaman toplama kamplarından iç burkucu karelere, kimi zaman da cumhuriyetin ilk yıllarını anımsatan enteresan sahnelere rastlıyoruz. Birbirinden bağımsızmış gibi gözüken bu işler nasıl bir bütünlük arz ediyor?
Dediğim gibi, bir sürü film, fotoğraf ve belge topladım. Amacım o yıllardaki hayattan kesitler görmekti, bazı çizimlerin sana cumhuriyetin ilk yıllarını anımsatması ilginç çünkü o yıllar modernleşme yıllarıydı ve bu doğrultuda bir çok etkinlikler yapılmıştı yeni cumhuriyette, ama bu çizimler aslında otuzlu kırklı yılların Viyana’sına ait. Bazen bir kentte, vahşi barbarların hüküm sürdüğü dönemlerde bile hayatın normal bir biçimde kendi mecrasında devam ettiği olur. 12 Eylül döneminde biz kan ağlarken hayat bir çok semtte, mekanda vur patlasın çal oynasın şeklinde devam ediyordu. Viyana’da da öyleydi: bir taraftan tarihin en vahşi yönetimi, diğer taraftan normal hayattan kesitler vardı ve bu durum beni cezbetti. Tabii bu söylediklerim sizin gördüğünüz çizimler için değil. Gördüğünüz çizimler yaşadığım hayattaki vahşi sahnelerden kesitleri içerir. Desenler bazen Viyana’dan, bazen İstanbul’dan, bazen de Orta Doğu’daki kanlı savaşlardan anlar sunar.
Senin için bir savaş ressamı diyebilir miyiz?
Haftanın üç günü Viyana’ya gidip ders veriyorum, haftanın diğer dört günü kendimle savaşıyorum, kendi düşüncelerimle, projelerimle dalaşıyorum. Savaşı ister istemez üzerimizde taşıyoruz. Her sabah kalkıp uyanmak, her akşam yatıp uyumak. Önce nefes alıp sonra o nefesi geri vererek, büyük bir savaşın içindeyiz zaten. Avusturya İşçi Marşı’nın ilk satırları şöyle, “Hayat denilen kavgaya girdik/ çelik adımlarla yürüyoruz”. Doğduğum günden beri savaşın içindeyim. Bazen savaş çok yakınımda, bazen çok uzaklardaydı ancak her zaman gazete, televizyon ve diğer medya araçları sayesinde yanımdaydı. Odamın içi, atölyem, uzandığım yatak, yürüdüğüm yollar, gittiğim mekanlar, her yer benim için bir savaş alanıydı. Yazıp çizmenin dışında her konuda yeteneksiz olan ben, bu savaşın bir parçası olamazdım. Ne emir vermesini bilirim, ne de almasını.
Tarihin bir cilvesi olsa gerek ki, yıllar önce Viyana’da oturduğum ev Grippenkerl sokağındaydı. Prof. Grippenkerl akademide Savaş Sahneleri Bölümü’nü (atölyesini) yönetiyormuş. O zamanlar böyle bir bölüm varmış. Adolf Hitler, Viyana’ya geldiğinde bu bölüme başvurmuş. Ama prof. Grippenkerl, Adolf’un dosyasını yeterli bulmamış ve onu tiyatro dekorları bölümüne göndermiş fakat Adolf yine reddedileceği korkusuyla buraya başvurmaya cesaret edememiş. Sonuç olarak da benim resmettiğim bu vahşeti yaratmış. Geçtiğimiz yüzyıl savaşların katliamların ve soykırımın yüzyılıydı, bu yüzyıl da farklı olmayacak. İnsan ne zaman biterse, savaş da o zaman bitecek.
Hüseyin Işık, ‘Savaş Devam Ediyor Sevgili Kedi’, kağıt üzerine mürekkep, 2015
Hüseyin Işık, ‘Savaş Devam Ediyor Sevgili Kedi’, kağıt üzerine mürekkep, 2015
Neredeyse yüzüncü çizime kadar geldin. İstikrarlı bir süreç, bu desenlere daha ne kadar devam etmeyi düşünüyorsun?
Aslında daha fazla çizimim var fakat hepsini Instagram üzerinden Facebook’a koymuyorum. Telefonun kamerası ve kötü ışıklarla çektiğim fotoğraflar bulanıklık ve koyuluklarıyla bana savaş dönemlerini hatırlatıyor. Hiçbir teknik müdahalede bulunmadan bu fotoğrafları yayınlıyorum. Bu tür çizimler tabii ki devam edecek, belki başka isimler altında. Savaş devam edecek ve biz hiç bir zaman kediyi göremeyeceğiz. Kedi sahneye girme sırasını hep bekleyecek. Şu anda bir sergi düşüncem yok. En fazla web sayfamda desenlerin bir bölümünü paylaşırım.
Viyana ve Türkiye arasında mekik dokuyan bir sanatçısın. Viyana’ya ne zaman, hangi amaçla taşındın? Seni tanımayan okuyucular için şu anki çalışmalarından, neler yaptığından bahsetmek ister misin?
Ne katil olmak istedim ne de maktul, “Ne cinnet, ne de cinayet“ deyip ülkeyi terk ettim. O yıllarda Türkiye`ye vize uygulamayan doğru dürüst tek Avrupa ülkesi Avusturya idi. Viyana şehrinin benim için bir albenisi vardı. Bunlar, seçimimde birer etken oldu. Şu sıralar, üç dört farklı projeyle uğraşıyorum. Sergi projelerim var. Uzun zamandan beri üzerinde çalıştığım Avusturya ile ilgili bir video projesi beni oldukça meşgul ediyor. Yarım bıraktığım, bana pis pis bakan işlerim var.
Hüseyin Işık, ‘Savaş Devam Ediyor Sevgili Kedi’, kağıt üzerine mürekkep, 2015
Hüseyin Işık, ‘Savaş Devam Ediyor Sevgili Kedi’, kağıt üzerine mürekkep, 2015
Hüseyin Işık, ‘Savaş Devam Ediyor Sevgili Kedi’, kağıt üzerine mürekkep, 2015
Hüseyin Işık, ‘Savaş Devam Ediyor Sevgili Kedi’, kağıt üzerine mürekkep, 2015
Viyana, 1938’den 1945’e İkinci Dünya Savaşı’nın sonlarına kadar Nazi Almanya’sının etkisindeydi. Başkent statüsünü kaybettiği dönemler oldu. Helnwein’in resimlerinde de benzer hesaplaşmalar görüyoruz: masum kız çocukları ve faşizmin estetik gerilimi.
Aslında Helnwein meselesi bambaşka bir söyleşi konusu. Kısaca şunları söyleyeyim: Helnwein’ı besleyen kaynaklar ve çağdaşları, bir taraftan Avusturya’nın Fantastik Realizm ressamları Ernst Fuchs, Rudolf Hausner, diğer yandan Viyana Aksiyonistleri Günter Brus, Otto Muehl, Hermann Nitsch ve Rudolf Schwarzkogler’dir ve Helnwein bunlardan etkilenmiştir. Helnwein’in bu iki farklı akımdan insanlarla da kontağı vardı. Özellikle Günter Brus ve Schwarzkogler’ in işlerinde Helnwien’ı etkileyen kuvvet açıkça görülür. Tabii ki yakın arkadaşı Deix başta olmak üzere Avusturya’nın milli karikatüristlerini de unutmamak gerekir. Bunlar savaş sonrası kuşağı sanatçılarıdır. Bu sanatçıların hepsinde bir anlatım derdi vardır ve her biri kendine göre bir yol bulup hesaplaşmalarını yapmışlardır, bazıları ise halen yapıyor.
Türkiye’den genç sanatçıları takip ediyor musun?
1999’dan 2012 yılına kadar Türkiye’ye hiç gelmedim. O yıllarda Türkiye’deki genç sanat akımlarını, arada sırada internette gördüklerim dışında takip edemedim,. Veya benim genç diye nitelediğim arkadaşlarımın çoğu müzelik olmuşlardı. Son üç yıldan beri yaptığım ziyaretlerimde en çok ilgimi çeken işler, sokaklardaki yazılar, graffitiler, afişler ve benzeri işler oldu. Özellikle gezi olayları esnasında ortaya çıkan işler mükemmeldi.
Söyleşi için için çok teşekkürler, son olarak ilave etmek istediğin bir şeyler varsa lütfen.
Son sorular bana idamı hatırlatıyor, eğer bu son soruysa bundan sonrakileri tabutumdan naklen yayınlayacağım. Şaka bir yana uzun zamandan beri önemsediğim bir alan var: Kamuya açık yerlerde sanat yapmak ve bu doğrultudaki işleri destekliyorum. Avusturya`da özellikle kamusal alanda çok sevdiğim işler yaptım, hastaneler, kütüphaneler, okullar, tren istasyonları, sokaklar, caddeler ve sınır boyları gibi yerlerde. Sanatı ayağa düşürmek niyetindeyim ki korkulan, saygı duyulan bir şey olmaktan çıkıp severek yaptığımız bir iş olsun.
LÖPÇÜK 